Kolonbia leku zoragarria baita, eta zorogarria. Makondo bat. Azkenekoz izan nintzela pasa dira urte batzuk, baina hangoa ere banaiz horrelako postalak jasotzen ditudanean handik.
Urduritasuna nabari zen partidaren hasieran. Baloia mugimenduan jarri bezain pronto, Arnaldo izeneko jokalari batek aurkariari baloia lapurtu eta Pello Urizarri pasa zion eskuin hegalera. Pellok Patxi zuen zain, Patxi Zabaleta, aste honetan alderditik hainbat kide kaleratu dituen bera, area inguruan tokia egiten. Eta ezker hegaletik egindako korrikaldi ikusgarri batekin, defentsa guztiak gainditu eta Oskar Matutek gol ederra.. bildu zuen. Jokaldia ederra izan zen, estrategia finekoa, Gernikako Akordioa izenez ezaguna. Ospakizunak baina ez zuen gehiegi iraun. Gola nolabait baliogabetzeko modurik aurkitu ez eta Arnaldo eta beste hainbat jokalari kalera bota zituen epaileak, eta jokatzea debekatu urte luzez. Futbol zelaiko epailea Espainiako Auzitegi Gorenak izendatzen badu, axola gutxi du zergatiak, arrazoiak… eurenak baitira legeak, eurenak zelaiak eta eurenak partidak.
Ez zirudien posible izango zenik baina, futbola beste asteetan baino protagonistagoa izan da aste honetan. Eta Bateragune auziaren harira politikaren partida ikusten aritu garenak.. jo eta ma geratu gara. Berriz ere ez dute penaltirik pitatu aurkariaren arean, jokoz kanpo utzi dute Gernikako usoa, Picassoren koadroko zaldi burua eta herri honek notizia onak entzuteko duen gose asegaitza. Batzuk diote, kiroltasunez errespetatu behar dela erabakia. Irabazleen bandokoek diote hori, jakina, ze beste aldean gaudenoi, baloia zulatu eta futbol zelaian porruak landatzeko gogoa sartzen zaigu. Baina orduan, orduan ere gu izango ginateke gaiztoak, legeak hausten dituztenak, terroristak hitz batean. Pilotakadaka hartuko gintuzkete gainera, eta hil edo larriki zaurituta utzi, aste honetan Iñigo Cabacas manifestazio isil batean oroitu den bezala, edo Xuban Nafarrateren aitak bertsio ofizialaren herrenak salatu dituen bezala.
Pentsatu epaia kontrakoa izan balitz, alegiya, Bateragune auzikoak kalean baleude orain. Gogo berrituta ekingo genion asteari, bizitzari eta (beitu ze polita…) irri egingo genioke haizeari. Baina batzuk tematuta daude esperantzarik ez sortzen eta makurtuta nahi gaituzte euren oinetara. Berriz ere egingo dugu larrutan gutxi herri honetan! Horregatik egingo zuten akaso, hainbeste negar Llorentek eta batez ere batez ere Muniainek.
Gainera, epaiaren berri eman dute mundu guztia beste futbol partida bati, Bucaresteko UEFAko finalari begira zegoenean. Koldar hauek ez dakite duinak izaten, ezta garbi jokatzen ere. Eta ikaratu naiz, ikaratu naiz beste final bat daukagulako laster, eta ez dudalako asmatzen zein beste notizia beldurgarri eman nahiko diguten Athletic eta Bartzelonaren arteko finala hasi baino ordu batzuk lehenago!
Bai, herri honetan futbolera jolasten dute umeek, futbolera jolasten politikariek, futbolera jolasten Jainkoek eta noski, eta eskerrak hala den, baita futbol jokalariek ere. Irabaztera beti, gerra bat bailitzan. Eta horrelakoetan, dramatismo beldurgarriz beteta, eskutik datoz futbola eta.. poesia. Bai, literatura bihurtzen dira kirol orrialdeak. Hori frogatzeko final handiaren bezperan idatziak irakurri besterik ez dago: “hegazkin bat bete ilusio”, “zerua ukitzeko prest” edo hurrengo eguneko “zerua beste nonbait dago”.
Polita eh? Penaz esango diogu azkenean agur aurtengo futbol ligari, poesia liburu bat amaitzen dugun bakoitzean bezala. Pozez hartuko ditugu ordea hanka peloten eta pedal kolpeen kapitulu berriak. Aste honetan hasi da Italiako giroa.. Danimarkan. Eskerrak aldapa behera den Danimarkatik Italiarako bidea.. mapan.
Marka da gure txirrindulariak ez direla batere abilak aldapa beheretan, gorakoan nabarmentzen dira, gainontzean aurka izaten dituzte ordekak, esprintak eta… erlojuak. Aurten ere Euskaltel azkena izan baita erlojuaren aurkako taldekakoan.
Baina denok gara hemen erlojuaren aurka gabiltzanak, ekonomiak nola estutzen gaituen ikusita. Garai batean dena ondo zihoala esaten ziguten. Nazioarteko Diru Funtsak edo FMI delakoak sinestarazi zigun gauzak ondo zihoazela, eta dena zen armonia, dena guai, todo guai… “erosi, erosi lasai! Zoriontsu egingo zaitugu eta”. Horrela, 40 urtera arteko hipoteketan sartu ginen, oporretara bi astez ez, hilabete osoz joan ginen kreditua eskatuta eta GPSdun autoak erosi genituen… Horixe zen FMIko Rodrigo Ratoren gidaritzapean saldu zigutena, eta gerora ohartu ginen dena izan zela burbuila, dena gezurra. Geroztikakoak dira erreformak, erreformen erreformak, murrizketak eta negarrak. Aurreikuspenetan hanka sartu zutenek egindako penitentzia berriz, eredugarria izan da. Rodrigo Rato Espainiako Gobernuko ekonomia ministro ohia Caja Madrid-eko presidente izendatu zuten, Bankiakoa gero. Eta orain, jubilatu egin dute 1,2 milioiko indemnizazioa ordainduta. Nik ere erabaki dut: ama, handitzen naizenean, bankari izan nahi dut!
Orain Bilbotar bat jarri dute Bankiako agintari: José Ignacio Goirigolzarri. Fijatu zarete gol bat duela abizenean? GoiriGOLzarri. Amona euskaldun baten ilobaren iloba izan behar du honek. Eta aktiboak desintoxikatzera dator. Adreiluak ogi bihurtzera edo horrelako mirariren bat egitera. Ea ez digun urre koloreko egunsentirik ekartzen, Greziako hauteskundeetan gertatu bezala. Edo Errusian bezala, Putin aste honetan itzuli baita Kremlinera. Frantzian jarri behar omen da esperantza orain. Hasiera berri baten aurrean omen gaude Europarentzat eta munduarentzat. Eta batek ez daki hori entzunda barre edo negar egin. Horregatik izendatuko dituzte barrearen nazioarteko eguna bezalakoak, bai eta Leioakoa bezalako umore azokak. Terapia ona baita barrea, eta gehiago aste honetako eguraldi beroak hartu gaituenean. Ai ama! Eskerrak nire komun honetan fresko-fresko egoten den bat. Ai ama! esaten amaitu beharko dugu, bai, amaren eguna ospatu dugun aste berean, mundu arrano honek harrituko gaituen asterik ez baita pasatzen. Ea hurrengo astean zer datorren Manu!
Beltzek jaio zuten burdel ilunetan.. askatasuna maite zutelako, askatasuna nahi eta behar zutelako. Bizitzaren alde egin nahi zuten topa pieza bakoitzak irauten zuen bitartean, eta pieza bakoitzak irauten zuen bitartean, poztasun eta bizitzeko gogo bihurtu zituzten tristeziak, injustiziak. Pianoa, tronpeta eta klarinetea hartuta garrasia musika bihurtu zuten, eta musika… jazz!
Astelehen honetan ospatu ahal izan genuen lehen aldiz Jazzaren Nazioarteko Eguna. Bai, jazz pieza batekin agurtu gintuen apirilak. Eta langileen egunarekin esnatu maiatzaren lehenak. Eta norbaitek azpitik entzun zitekeen jazz musika itzali egin zuen. Jazza inoiz baino beharrezkoagoa denean.. murrizketa-dekretu eta kaleratzeen peajeak… ordaintzea tokatzen zaigun garai hauetan.
Jazza bai, jazza inoiz baino beharrezkoagoa dugu, gure erantzunetan originalagoak izan nahi badugu, sortzaileagoak. Edonork aurreikusi ditzake maiatzaren bataren ondorengo periodikoetako argazkiak. Sindikatu bakoitza bere banderak astintzen, nork gorago astinduko hori bai, nork gogorrago, ortografi akatsek baino bereizten ez dituzten pankarten atzean. Manifestazioak bihurtu dira gure erantzun bide bakarrak. Baina musika ere izan daiteke protesta, jazza ere izan daiteke liberazio. Gure etxeko armekin eginiko jazza jakina: hurrengoan, eskuko soinuarekin aterako gara, txalapartarekin, albokarekin, eta konposatuko dugu denik eta jazz piezarik ederrena barre egiteko. Lehenik eta behin geure buruari eta ondoren, Europako banku Zentrala bezalako agintariei barre egiteko, aste honetan Bartzelona 8.000 poliziaz setiatu duten horiei barre egiteko.
Aitortu behar dut hala ere, manifestazioak arrakasta gero eta handiago izaten ari direla, gero eta koloretsuagoak eta jendetsuagoak baitira. Batez ere polizia ere manifestazioetara joaten hasi denetik. Izan protestak isiltzera edo izan manifestarien artean kalez jantzita sartuta. Bartzelona da horren lekuko. Egiten den manifestazio bakoitzean harrapatzen dutelako kalez jantzitako polizia bat. Eta aste hau ere ez da salbuespen izan.
Legea dute eskutik, eta nahi dutenean sartu dezakete poltsikoan, nahi dutenean atera.. mahai gainera. Shengen legearekin egin dute hori aste honetan, Bartzelonako goi bilera egin artean Shengen legea bertan behera utzi dutelako, Espainiara protestan sartu nahi zutenei ateak itxiz. Hori bermatzeko jarriko zituzten frankotiratzaileak kristalezko dorre altuetan, berez, babes beharrik handiena herritarrok dugunean. Eta pelikula hori dena muntatu dute, jakinda Frantziako hauteskundeak pasa artean, erabaki irmorik ezingo duela hartu Europako Banku Zentralak. Eta Espainiako Gobernuari esateko, zein ondo ari diren herritarren gerrikoak askatu.. eta lepoan estutzen.
Bai, burdinazko harresi armatuetan gotortzen duten demokrazia nahi dute. Obamaren Afganistan bezalakoa, Obamaren mundua bezalakoa, Bin Laden hil eta urtebetera, mundua seguruagoa dela sinestarazi nahian, Afganistan bisitatzera joan den aste berean. Bai, Bartzelonakoa bezalako goi bilera bat beharko zuen Espainiak, batez ere moralez gero eta baxuago dabilelako. Bai, baxu dabil Espainia moralez, batez ere, Espainiarena zen elektrizitate konpainiaz jabetu denetik Morales… Evo Morales.
Minik sentitzen ez duenaren gogor plantak egin ditu Espainiak, arrautzetan baloi kolpea jaso eta ondo nago, ondo nago esanez bezala. Argentina lehen, Bolivia orain… martxa honetan, laster nazionalizatuko ditu Marokok… Ceuta eta Melilla ere. Eta ondo pentsatzen jarrita, ez legoke gaizki guk ere geure burua nazionalizatzea, Moralesen, Evo Moralesen argudio berberak erabilita: Espainiak gero eta gutxiago inbertitzen duela Euskal Herrian, murrizketak gero eta handiagoak direla urtez urte…
Eta behin hasita, Basagoiti ere nazionalizatu egingo dugu. Ze, Clementeren prentsaurrekoak baino interesgarriagoak dira bere prentsaurreak eta blogeko postak, akaso, eta entzun zer esan behar dudan… akaso, Arzallusen hitzaldiak edo Argiñanoren sukaldeak baino interesgarriago, komunikatzaileago. Berak besteei esan bai, baina bera ari da bihurtzen Bart Simpson baino entretenigarriago. Batez ere aste honetan etorkinez esan dituenak entzunda, EAEn 20.000 lagun inguru osasun txartelik gabe geratzeko arriskuan zeudenean! Ai ama, prentsa askatasunaren eguna ospatu zen atzo. Horrelakoen beharrik ez daukate zenbait politikarik, ez baitie batere ardurarik eskatzen edozer gauza esan.. eta inkonpetente totala izateak.
Jazzaren astea izan da hau. Baina baita Hertzainak taldearena ere. Ustekabeko agerraldi bat egin zutelako Hell dorado aretoan, Gasteizen, Tito Aldama Hertzainakeko saxofoi jotzailea omentzera aterata. Gehienok geratu ginen bertatik bertara ikusteko gogoz. Horregatik bukatuko dut aste honetan jo zak berriro Sam, esan beharrean, Gari, jo ezazue beste bat mesedez esaten. Zain edukiko gaituzte. Hurrengo astera arte!
Zarautzen larunbat honetan herriko artista guztiak atera nahi ditugu kalera, profesionalak izan edo ez. Horrelako egun bat antolatzeko hamar arrazoi ikusi ditugu gutxienez, batez ere aurreko urteko abenduan egindako jardunaldietan aterako proposamen bat izan baitzen:
- Lokal batekin egingo genukeena kalean irudikatu nahi dugulako
- Sortzaile ezberdinak elkarrekin harremanetan egotea nahi dugulako, antolaketa beraren barruan.
- Barruan denok daukagun artista atera nahi dugulako, gizarte sortzailea lortzeko bidean.
- Sorkuntza hori kalean erakustea nahi dugulako, herriko artistak kalera aterata.
- Artearekin esperimentatu, jolastu eta ikertu nahi dugulako.
- Sortzailearen abiapuntu, bilgune eta erreferente izatea nahi dugulako, kultura librea sinesten duten guztiekin.
- Herriko kultur egitasmoa iraultzeko beharra ikusten dugulako.
- Krisi garaiotan artea eta kultura inoiz baino beharrezkoago direla aldarrikatzeko
- Ariolako lagun taldera jende gehiago animatu nahi dugulako.
- Antolatu nahi izan dugulako. Eta punto. Elkarrekin egun on bat pasatzeko.
Prestatu dugun egitaraua hauxe da.
Eta tartean herri bazkari eder bat:
Larunbat hau handia izango Zarautzen. Parranda eta festa egun ederra dago iragarrita.
(Info7rako egindako irrati kontakizunaren hirugarren atala. Bigarrena hemen eta lehenengoa hauxe)
Eta hartu ninduten besoetatik eta altxarazi kamilara. Eta orduan ohartu nintzen odol asko zegoela lurrean, ikaragarri pila eta nirea zela dena, nirea bakarrik. Besoa gorantz eraman eta ahoan jarri zidaten arnas maskara. Begiak itxi nituen, anbulantzia eta polizia kotxeen argi urduriek ez nintzaten molestatu. Gozoak izan ziren ordutik aurrerako momentuak. Plazer dosi handia sartu zidaten minik senti ez nezan, eta orduan, orduantxe baretu nintzen lehenengo aldiz, Barberren kantua jotzen ari ginela biolinaren arkua erori zitzaidanetik. Ze gogoratuko duzue nola joan behar izan nuen musika aretotik buru makur, kantuaren erdian makila erori zitzaidalako. Aldageletan amorrazioaren amorrazioz kristalaren kontra kolpatu, txikitu eta odoldu nuen eskuineko eskua, baina berdin zion, amorrazioak anestesiatuta ninduen eta ez nuen minik sentitzen, kanpora atera eta gau osoa Barberren 11. opus maitagarri madarikatua jotzen aritu nintzen denbora guztian. Kordea galzori, polizia eta anbulantzia etorri zitzaizkidanean…
Baina orain, plazer bat zen bidaia. Sentitzen nuen airea lumaz beteta zegoela. Milioika txorik hegaldatu izan balute bezala anbulantzia hori. Mugitzen nuen milimetro bakoitza zen plazerezko itsaso, eta kilimak sentitzen nituen aurpegian, norbait nirekin jolastu nahian ari bailitzan. Baina norbait hori jolasean ez zen ari nire aurpegiarekin bakarrik. Gorputzeko atalak ere airean sentitzen nituen, sentitu eta ikusi, saihets hezurrak airean zebilzkidan letrak marrazten, mezuren bat helarazi nahiko balidate bezala. Ez nuen ulertzen esan nahi zidatena. Gehitxo eskatzea izango zen saihets hezurrei euskaraz egiteko eskatzea. Bihotza zen sabaira joan zitzaidana, nirekin ezkutaketara jolastu nahi izango balu bezala. Baina ezin zuen, ezin zuen bihotzak niregandik ezkutatu. Alferrik ari zen. Taupada bakoitza entzuten nuelako. Kasik, Barberren melodiak azpiratuta, entzuten nuen bakarra taupadak izateraino. Behatzak ere falta nituen. Behatz bakoitza zebilen bere kasara nire gorputza esploratzen. Ikutu hemen eta estutu han, paseatu hemen eta salto egin han. Ez zuten ba pentsatuko piano bat nintzenik! Ez zuten ba jo nahiko… 11. opusa! Nire behatzek ez baitzekiten jotzen pieza hura baino. Eta Barber, Barber zegoen niri begira estintoretik, miresmenez, nire gorputza eskaintzen ari zen espektakulua, berari eskainitako omenaldi bat bailitzan. Bere musika hizkuntza zein erraz eta zein ondo menderatzen nuen ikusita nitaz harro. Dagoenekoo ez nuen behar biolina eta arkua behar paradisua bizitzeko.
Eta gehiago. Maitagarriki beldurgarria izan zen anbulantzian ospitalera bidean eldarnioak jota bizi izan nuena. Ez dakit minak arintzeko zer sartu zidaten baina fisikoak behintzat arindu zizkidaten. Erresaka handia izan zen arren. Begiak esnatu nituen hurrengo aldian makinak topatu nituen ezker eskuin, anbulantzian jarritako arnas maskara berarekin jarraitzen nuen eta tubo batzuk neuzkan eskuan sartuta. Eskuineko eskua berriz benda zuritan nuen tapatuta. Eta ezkerrekoa apenas mugitu nezakeen, neke gaindiezin batek harrapatuta edukiko banindu bezala. Eta jakin nahi nuen ze ordu zen, eta bilatu nuen leihoren bat. Eta ez nuen aurkitu batere, ez nuen aurkitu orduaren seinalerik emango zidan pistarik. Eta sentitu nintzen poxpolo kaxa batean bezala, airerik gabe, urduri, eta arnasa falta nuen, eta ordua jakin nahi nuen. Eta non nengoen eta zertan. Non zeuden erizainak? Noiz etorri behar zuten niregana! Norbaiti deitzen saiatu nintzen baina lehor nuen eztarria eta ezin nuen oihurik egin. Ohetik altxatzen ahalegindu nintzen orduan baina ezin nuen, edo oso nekatuta nengoen edo lotuta nengoen ohera. Nire taupadak biderkatu egingo ziren seguruenera aldameneko makina bat pi-pika hasi zelako eta orduan, orduan azaldu den arrosaz jantzitako erizain bat. Eta saiatu nintzen galdetzen zein ordu zen eta non nengoen, eta zer nuen baina ezer esaterako, beste poltsatxo bat jarri zidan eskuetako zainetatik edan nezan. Eta lo hartu nuen. Lo gozoa. Nere eskuineko eskuari begira. Nire eskuineko esku bendatuari begira. Zer gertatu zitzaion eta zer egin zioten asmatu ezinik. Baina orain horrek ez zuen inporta. Lo gozoa nuen aurretik, plazerezkoa. Irribarre ttiki batekin hartuko nuen lo. Seguru asko.
2012ko apirilaren 27an, udaberriak ezkutaketara jolasten segitzen duen honetan, 2 minutuko manifestu bat kaleratu nahi dut Antoniano Ikastetxeak 100 urte egin eta… areto hau jende ilustratuz bete dela aprobetxatuta.
Bi urteko eszedentziaren ondoren, hurrengo ikasturtean irakaskuntzara itzultzeko asmoa dudala eta, idatzi dut manifestu hau. Bi urte behar izan ditut beraz bi minutuko manifestu hau osatzeko. Minutu bat urte bakoitzeko. Eta honela dio:
XXI. mendeko irakasleok umiltasun eta zintzotasun handiagoa behar dugula gure ikasleen aurrean. Batetik, irakastea bitan ikastea delako. Eta bestetik, goi aingeru bat bezala, ukitu eta usaindu ezin daitekeen beste goi irakasle bat daukagulako orain. Eta kasu! Kontuz! Ameriketako Estatu Batuarra da irakasle hori eta Google izena du. Tekleatzearekin nahikoa da berarekin harremanetan jartzeko. Ez dago eskolara joan beharrik horretarako.
Horregatik behar eta exijitzen dut, eskolara iristen garenean pelikuletan bezala irakasteko askatasuna. Batez ere honelakorik egiteko Google gai ez delako… oraingoz behintzat. Adibidez, denok mirestu arren, sekula praktikara ez dugu eraman “El club de los poetas muertos” pelikulako eszena hura. Ikasle guztiak mahai gainera igoarazita mundua desberdin ikusarazi ziena. Inportanteena ez baita ikastea, gauzak ikusteko modua baizik, begirada. Egingo dugu aproba, hemen, aulkietara igota?
Ez! Ez, ezta? Aspaldi bihurtu ginen serioegiak eta aspergarriegiak. Gainera, plastikozko aulkiak dira hemen gehienak eta… pixkat bat erotuta egon behar da plastikozko aulkietara igotzeko… pixka bat erotuta egon behar da bai… irakasleak bezala. Halaxe egon behar baitu irakasle batek bere lana maitatzeko, pixka bat zoratuta eta… %100 zoriontsu. Utikan irakasle tristeak! Utikan irakasle piperrak! Irakasleak erakutsi behar duen gauza bakarra… zoriontsu izatea da, bizitza pasioz nola bizi behar den eta pasio hori elkarbanatzen… Zoriontsu izateko beharrezko badituzte bakarrik erakutsi behar genizkieke ikasleei… matematikak, kimikako formulak eta aditz subordinatuak.
Irakasleok eskolako hormak ere eraitsi egin behar ditugu. Teilatua ez, teilatua utzi egingo dugu, teilatua beharrezkoa da horrelako udaberri euritsuetatik babesteko. Baina garai digitaletan sarean ari gara hazten, hezten, mundu osoarekin batera, elkarrekin. Eta irakasleok ezin dugu gizartean gertatzen denarekiko ITSU, MUTU ETA GOR segi ikasleen aurrera joaten garen bakoitzean. Ezin dugu azken aste hauetan bezala gizarte ongizateari egiten ari zaizkion murrizketez hitz egin gabe geratu eta biolina jotzen segi, IBEX 35a izeneko finantza barkua, Titanica bezala hondoratzen ari den honetan. Garrantzitsua da, ezinbestekoa da Gernika orain 75 urte bonbardatu zutela oroitzea eta irakastea. Baina egunero bonbardatzen dute Gernika bat munduan. Kontua da orain Picasso falta dela eta guri dagokigula koadroak marraztea. Nola liteke umeak berez hain intelijenteak izanda, heldu gehienak bezala hain ergelak izatera iristea?
Horregatik eta manifestuarekin bukatzeko, (2 minutu baino luzexiagoa ari zait ateratzen baina, justifikatu beharra neukan eszedentzia urtea…) irakasleok beste belaunaldi bat sortu behar dugu krisi honetatik ateratzeko. Krisi ekonomiko, energetiko, klimatiko, ekologiko, sikologiko eta demografiko honetatik ateratzeko, esan nahi dut. Beste belaunaldi bat sortu behar dugu. Ezin ditugu transmititu balio kontserbadoreak, ezin dugu gizarte eredu hau konjelatu… Biziaren krisiaren aurrean gaude, krisi biziaren aurrean baino.
Ezin dugu jakintzarekin trafikatzen duten kamelloak bakarrik izan. Transmititu dezagun, gure lana denik eta ederrena denaren poza, jendeak esaten segi dezan… Irakasliak… zuek bai bizi zeatela!
Kolorerik ikusi al diozue inoiz haizeari?
Haize beltza iparra omen da. Urdina, berriz, aldatzera doan haize zakarra. Zuria da hego-haizea. Gorria, berriz, elur gaineko hegoa. Baina esaidazue, zerbait nintzelakoan nengoen ni baina, ni baino gehiago, askoz gehiago zarete aste honetan izan ditugun haizeei.. kolorea ikusi badiezue.
Andu Lertxundiren kalekantoian aurkitutako haize koloreak ziren horiek denak. Neure komenentziara aldatu eta ze aipatzeko ekarriak, ba, aste honetan izan dugun ziklogenesia edo haize ekaitza edo bat-bateko ekaitza. Baina benetako ekaitza, orain 75 urte Euskal Herriko zerua estali zuten berun trumoiek edo gerra hegazkinek sortutako… odol ekaitza izan zen.
Ez dakit orduan astearen errepasorik egiten zuen inor egongo zen, baina erruki, kontatu behar baldin bazuen aste berean Elgeta, Eibar eta Gernika suntsitu zituztela. 75 urte geroago tokatzen zait niri kontatzea, Elgeta hartu eta txikitu zuten egun berean, Espainiako armada maniobra militarrak egiten aritu dela Elgetako herrian bertan. Eta kasualitaterik ez dago hemen aizue! Egunero gogorarazten dio irabazleak galtzaileari bere kondizio petrala, baita bere hildakoak oroitarazi nahi dituen egunean ere.
Horregatik eskatuko nioke Briam Currini geratzeko hemen, ez ibiltzeko joan etorrian béti, bisita laburrak egiten. Aste honetan gure artean izan da Donostiako Giza Eskubideen zinemaldian aurkeztu den gazta zatiari… koska egitera etorrita. Baina horixe, Briam Currinek pelikula ikusi eta ospa egin du.. behatzaileak eta egiaztatzaileak inoiz baino beharrezkoago dituen herri honetatik. Espainiako Gobernuak presoak gerturatzeko urratsen bat emango duela dirudien honetan ere, bakearen usoa pitza konjelatu bat baino zerraldoago baitago herri haizetsu honetan.
Bai, Briam Currin hemen geratu dadin, erosi diezaiotela etxe bat hemen inguruan… ba ez dakit… Hernanin edo horrela. Hartara, atez atekoaren alde onak eta txarrak objetibitatez azaltzeko modua ere izango luke. Eta gure barne gatazka zaborrari aterabidea aurkituko genioke bide batez.
Bai, handia litzateke Briam Currin hemen inguruko herriren batean enpadronatzea. Jakingo genuke zer iritzi duen aste honetan EAJk aurkeztu duen logo berriaz, edo jakingo genuke, zer iritzi duen Jaizkibel konpainiaren ibilbidea legez kontra aldarazi zuen herrizaingo sailaz. Eta jakingo genuke zer dion legebiltzarrean D3Mko epaiketaren aurkako protestan ari zirenak, enkaputxatuta atera zituen Ertzainez. Zer iritzi izango lukeen alegia, bere burua etengabe estali behar izaten duen poliziaz…
Ai, ai, Briam. Bai, zatoz hona guregana eta geratu zaitez gurekin, behar zaitugu-eta. Krisia dela medio ere, beldurrak jota gauzkate, zer gertatuko den zain, zer gehiago egingo diguten zain. Burtsa gero eta beherago, Europa ia osoa atzeraldian, croissantekin beharrean dekretuekin gosaltzen dugu egunero eta errua… errua ezkutaketara jolasten.
Oraingoek lehengoei botatzen diete kulpa, hemengoek hangoei. Pentsa, aste honetan Islandiako presidentea ere errugabe jo du hango epaitegiak. Azkenean, halaxe izango da: errua beti izango da besterena eta inorena ez.
Eta bitartean gu beti bezain ergelputz eta ganbelu, hontzak eta txorimaloak bezain kaiku, gurpildun aulkiengatik ere ordaindu egin beharko dugula jakin dugun aste berean, Espainiako kongresuko diputatu batek 3.000 euro jasotzen dituenean hilero taxian ibiltzeko, inork bultza behar izan gabe.
Baina zoriontsuak gu! Aste honetan egindako hauteskundeetan ikusi bezala, Espainian ez dute Frantzian bezala LePen bezalako boto emaile ultraeskuindarrik. Espainian beste izaera bat du eskuin muturrak: hain da demokratikoa, absolutu izateraino luzatzen dela. Eta dena zentroaren mozorropean.
Bai, Briam arren, otoi eta mesedez gera zaitez hemen, gurekin. Egingo dizugu Athleticeko bazkide txartel bat eta hartara Europan bidaiatu ahal izango duzu tarteka, ehun urtetik gorako elkarte gastronomiko bateko ohorezko bazkide ere egingo zaitugu eta eraikiko dizkizugu monumentuak, jarriko plakak kaletan eta idatziko biografia liburuak izenburu honekin: “La vida de Briam”… “La vida de Briam Currin”. Ez litzateke publikazio txarra aste honetan aurkeztu den.. EDO.. Argitaletxe berriarentzat.
Bueno honaino gaurkoak eta honaino apirilekoak. Apirileko azken ostirala dugu gaurkoa eta datorren hilabetea ederra da, erromantikoa, koloretsua, eta dantzan etortzen da beti. Maiatza dator bai. Edo loraila. Hementxe da, bertan da loraila, loreen hila, bizitzari haizeak ematen ez dizkion koloreak jartzera etorria. Hurrengo astera arte, Manu!
Astelehenak mantsoak izaten dira, astearteak etsiak, asteazkenak ekuatore eta ostegunak ostiral bezpera. Hemendik aurrera gainera lagun artean hartuko gaitu ostegun iluntzeak. Putzuzulon jantoki beganoa antolatu delako hileko aurreneko ostegun guztietan. Lehena maiatzaren 3an, osteguna, 20:30tan Zarautzko Putzuzulo Gaztetxean. Barazki guztiak gure Berdura Plazan erosiko dira eta afaria borondatearen truke izango da.
Zabaldu zuk ere mezua eta maiatzaren 3a arte!
Kosta da. Ederki kosta da aste honetan ostirala iristea. Astea infinitoraino luzatu baitu erreforma proposamen bakoitzak. Eta egunero proposatu digute bat. Ministro bat hizketan ateratzen zen bakoitzeko geratu da denbora. Hemendik aurrera kontuz ibili beharko dugu, Raxoi bidaian ateratzen den bakoitzeko oilartu egiten baitzaizkio ministroak.
Denek adierazi dute hemendik ez bada handik, eta bestela hortik estutuko gaituztela… Baina benetan, gerrikoak estutu beharrean, zuzenean galtzak kendu nahi dizkigutela dirudi! Eta eskerrak, eskerrak iritsi den ostirala. Murrizketak gaur dekretu bidez onartuko badizkigute ere, tregua txiki bat izango du astelehen arte. Ze asteburuetan, jai egiten dute ministroek ezta?
Jai egiteko dago ba panorama. Lokatza besterik ez bazterretan. Eta ez da aste honetan eguraldi busti eta hotza izan dugulako bakarrik, ez, hauteskundetan dagoen Frantzia kalifikazio mailarik onena galtzeko zorian dabil, IBEX 35a hondoratzen ari da duela 100 urte Titanica hondoratu zen bezala, eta ea nor geratzen den biolina jotzen orain. Murrizten hasita, Iñaki Antiguedad ere kendu digute. Edo hobe esan: joan egin da, utzi egin du kargua, zenbait politikarik hauteskundeetara aurkeztu eta ondoren ospa egiteko duten ohitura txarrari jarraipena emanez. Pentsa, kentzen hasita, Sautrela ere kendu digute. Aste honetan eman baitute azken atala. Eta fikziorik gabe geratu gara, literaturarik gabe. Eta hau, hasi besterik ez omen da egin. Zero kilometroan omen gaude.
Putzuz bestaldera eta hemendik kilometro askotara, Amerikako estatuen goi bilera egin zen asteburuan, Kolonbian. Kuba bakarrik falta zen, kazetariak, sindikalistak, ikasleak eta politikariak erailtzen dituen Kolonbia super demokratiko eta paralimitarrean, ez baitago diktadurarik onartzerik, merkatuarena ez bada.
Argentinako presidenteari ere ez zitzaion batere gustatu goi bilerako menua. Orain ulertu dugu zergatik joan zen bilerak bukatu baino lehenago. Malvinetako postrea ukatu zioten eta Repsol hartu du trukean.
Eta sutu dira Ameriketako Estatu Batuarren buruzagiak, haserretu Europako goi mandatariak eta Espainiarrak zazpi mila demoniok hartuta, gatza sutan bezala jarri dira irakiten, hortzak ahoan. Legea haustea leporatu diete argentinarrei. Beti aipatzen dute hauek legea, eta kasualitatea izango da lege hori beti izaten dela euren aldekoa. Ze, funtsean, enpresa espropiatzaile bat espropiatu egin dute. Eta ez besterik.
Baina espropiatu, pertsonak ere egiten dira. Eta eskubideak. Eta zerbitzuak. Horren adibide da aste honetan osasunarekin egin dutena.
Badirudi aurreko astean Nazioarteko Diru Funtsak ateratako txostenari segituan egin diola kasu Espainiak. FMIren arabera, luzaroegi bizi gara. Urte gehiegiz bizi gara eta horrek diru asko, asko balio du. Hemen, merkatuak erabakitzen du nola bizi behar dugun, eta merkatuak erabakitzen nola eta noiz hil beharko dugun ere. Finantza arriskua sortzen dugulako urte gehiegiz bizita. Bai. Azkar eta motxian esanda: Merkeago ateratzen gara lehenago hilda. Horregatik proposatuko zituen aste honetan Espainiako gobernuak horrelako osasun neurriak. Botiken prezioak igo egingo baitituzte, eta tartean pentsiodunenak.
Hezkuntzan eta unibertsitatean hartzen hasitako neurriak ere ez dira gutxiagorako. Eta ikusteko dago orain, gure eskuduntza eta autonomiek balioko duten ezertarako. Bestela, ikusi duzue zein agintariren menean jarraituko dugun…
Esaterako, errepublikaren egunean hartu zuen min Espainiako erregeak, Botsuanako errepublikan. Espainiako Gobernuak non zebilen ere ez omen zekien. Horri absentismo laborala deitzen zaio. Eta orain gainera 45 egun egingo ditu baja medikoan. Nik uste oraingo erreforma laboralarekin, kaleratzeko arrazoirik ez dela falta. Ze barkamenik ere ez baitu eskatu berez, sentitzen duela esan bakarrik.
Honaino aste honetakoa, Manu. Hurrengo astean ere hemen izango naiz.. inolako erreformarik behar ez duen nire betiko komunarekin. Asteburu on!
Aurreko larunbatean, bi besoak jasota amaitu zuen Euskal Herriko itzulia Samuel Sanchezek. Bi besoak jasota eta txapela jantzita, Euskal Herriko errepide busti, estu eta okerretan lortutako azken garaipen handiaren seinaletan. Igandean berriz azken aldiko pilota partidu ikusgarri eta emozionanteena jokatu zuten Olaizola eta Beroizek, Titin eta Merinoren aurka, pilotaren historian beste orrialde eder bat idatziz. // Eta egun berean, iparraldeko infernua nolakoa den ikasi genuen Tom Boonenek irabazitako laugarren Paris-Rubeix lasterketari begira.
Ez genekiena zen asteburuan gertatuko infernu, pilota eta errepide okerrak.. zetorzkigun egunen metafora izango zirenik. Aste hau infernu bilakatu baita Euskal Herriko errepide politiko eta humanoan Iñigo Cabacasen heriotzarengatik, historia makabroki idatzi duen pilota baten erruz.
Ondo dakizue zuek. Richter eskalan 8,7 graduko lurrikara batek astindu ditu gure barruak aste honetan, Indonesia inguruak astindu dituen bezala. Jendea izulaborriak jota joan omen da abailan ihesi tsunamiak sortu eta irentsiko zituen beldur. Korrika batean. Gutxi gora-behera gure herrian korrika ihes egiten den bezala, Ertzaintzaren furgoneta bat iristen den bakoitzeko.
Eta su hartu du sareak eta su jendeak haserretuta. Milaka mezu lehertu dira amorrazioz Interneten, amorrazioz eta inpotentziaz, Iñigoren lagunek.. elkarri emandako besarkada etsituak bezala. Mezu horietako asko ordea, kendu egin dituzte Internetetik, sarearen jabe izan nahi dutenek. Baina ez gaude kexatzeko, aprobetxa dezagun egoera, etorri daitekeena askoz okerragoa izan baidaiteke. Izan ere, eta aste honetan jakin dugunez, erresistentzia pasiboa autoritatearen aurkako atentatutzat jo nahi du Espainiako Gobernuak. Baina guk, zoritxarrez, aspaldi galdu dugu horrelako albisteekin harritzeko kapazidadea. Aste honetan berretsi dutenez, politikari bati tarta bat botatzea nahikoa baita 10 urtera arteko kartzela zigorra jasotzeko.
Isilik eta zintzo eduki nahi gaituzte. Eta terrorea darabilte horretarako. Beste murrizketa batzuk hitz eman dizkigute kaleko eta sareko protesten aurkako neurriak iragartzearekin batera: 7.000 milioi gutxiago gastatu nahi dituzte Osasungintzan. Gizarte ongizatea hilzorira eraman eta medikurik izan ez dezan zainketa intentsiboko unitatean. Eta 3.000 milioi gutxiago Hezkuntzan. Ez baitute gizarte ongizatearen hilketa nola gertatu zen azalduko duen historia irakaslerik nahi. Debekatuta hileta elizkizunak eta debekatuta protestak. Demokraziarena aspaldi kontatu ziguten fantasiazko ipuin bat baino ez da. Merkatuarena da, eta merkatuarena baino ez IV. Reicha.
Iraingarriena da neurri berriak iragartzeko prentsa ohar bat baino ez duela publikatu Espainiako Gobernuak. Hurrengoan twit bat bidaliko digute hauteskunderik gehiago ez dela izango iragartzeko. Total! Hauteskundeak zertarako? Baina bueno, prentsa ohar bat, bada zerbait. Tarteka ikusten dugu Espainiako Gobernuburua, mikrofonoengatik ihesean bada ere. Bada zerbait. Ze, hemen, kantuan hasi beharko dugu laster… non hago, zein larretan, Ajuria Eneako artzaia, mendi hegaletan gora, oroitzapen den gerora, ihesetan joan hintzana..
Enfin, ya ez da krisia bakarrik hemen bizi duguna. Sistema kapitalistaren bukaeraren hasiera baino ez da hau. Horren erakusgarri izan daiteke gaur goizean Ipar-Korea-hiper-komunistak kohete bat bota izana, gure herrialdeen dekadentzia ospatzeko.
Edo horren erakusgarri izan daiteke aste honetan Facebookek Instagram argazkiak lantzeko programa erosi izana. Asko duenak gero eta gehiago baitu hemen. Eta askoz, askoz gehiago nahi. Akaso Facebooki eskatu beharko diogu laster Espainiako zorra erosteko, aste honetan ere goia jo duen arrisku prima noizbait jaitsiko bada. Edo erosi ditzala bestela Espainiako zenbait banku, enpresa eta merkatu. Edo hobeto oraindik.. erosi dezala Espainia osoa bere flamenko doinu, zezen plaza, futbol talde eta botijoekin. Hartara gure herriek ere Madrilgo metroko geltokien antzeko izenak izango dituzte. Googlepuzkoa, edo Bizkaibook edo MacAraba, Macdonalsek bere patata frijitu guztiak Arabako patatekin egitearen trukean. Ai, zein izen politak Euskal Galaxi Herria soberanorako.
Enfin, bukatu dezadan, Hertzainak musika taldearen kantu bat gogoratuz. Bukatu dezadan beti bezala nire komunean, nire aberri partikularrean errefuxiatu eta nire aberria ohoratzen, beste batzuk, pazko egunez euren aberriaren eguna zelebratu zuten bezala Bilbon edo Iruñean. Euskal Herri libre eta tropikalaren alde egingo dut nik, militarrik gabea hori bai, eta akaso bere buruaren jabe baino burugabea.
Asteburu burugabea denoi!
